← मागील अभंग (271)
पुढील अभंग (273) →

पुनरूपी इंद्रियांच्या अधीन होऊ लागल्यावर

Published on: 20 Feb 2026, 06:46 AM

परिस्थिती / संदर्भ:

✨या अभंगात संत तुकाराम महाराज देवाशी अत्यंत निकटतेने, पण तीव्र वेदनेतून संवाद साधताना दिसतात. देवाचा तटस्थपणा पाहून ते थेट देवाला जाब विचारतात. ते येथे भीतीने नव्हे तर खऱ्या भक्ताच्या अधिकाराने बोलताना दिसत आहेत. ते म्हणतात की ते काही आता सामान्य भक्त राहिलेले नाहीत; ते आता विष्णुदास झाले आहेत — देवाचेच सेवक, ज्यांना आता देवाचा स्वभाव, त्याचे व्यवहार आणि त्याची लीला सहज ओळखू येते. ✨हा अभंग भक्तीतील एक विलक्षण पैलू उलगडतो — देवाशी असलेले नाते इतके जिव्हाळ्याचे होऊ शकते की भक्त त्याच्याशी सलगीचा व्यवहार करू शकतो, त्यावर रुसू शकतो, प्रश्न विचारू शकतो, अगदी रोखठोक बोलू शकतो. हीच खरी सखोल भक्ती — आडपडदा नसलेली, निर्भय आणि अत्यंत प्रामाणिक.✨ देवाकडून केवळ कृपा नव्हे, तर खरी भेट आणि उत्तर मागणाऱ्या भक्ताच्या अंतःकरणाची ही साद आहे.

पहा पुढील अभंगात तुकोबा काय म्हणतात ते...
Get Started

अभंग क्रमांक: २७२


मजसवे नको चेष्टा । नव्हे साळी
काही कोष्टा ॥ १ ॥
बैसे सांडोनि दिमाख । जाय काळे
करी मुख ॥ २ ॥
येथे न सरे चार । हीण आणीक
व्यापार ॥ ३ ॥
तुका म्हणे विष्णुदास । रस जाणतो
निरस ॥ ४ ॥

अर्थ:
देवाचा असा तटस्थपणा पाहून तुकोबा आता देवावर देखील चिडू लागले आहेत. तुकोबा म्हणतात हे देवा नारायणा, हे पांडुरंगा तुम्ही माझ्यासोबत चेष्टा तर करत नाही आहात ना? माझी टिंगळ-टवाळी किंवा मस्करी तर करत नाही आहात ना? आणि करत असाल तर तसे करणे ताबडतोब थांबवा.
कारण मी काही कोणी साधारण साळी किंवा कोष्टा मनुष्य नाही जो तुझ्या या खेळाला बळी पडेन अथवा त्याला सहज भुलेन. आणि एकदाचा कंटाळून माघारी फिरेन.
म्हणजेच तू जसा इतरांसोबत व्यवहार करतोस वा अन्य सामान्यांना वागवतोस, तसा माझ्याशी मात्र करू नकोस. अथवा तसा करण्याचा साधा प्रयत्न देखील करावयास जाऊ नकोस. आणि मी हे तुला आगावूच सूचित करत आहे.
म्हणजेच तुझ्या दाराशी आलेल्या अन्य सामान्य लोकांसोबत ज्याप्रमाणे तू वर्तन करतोस व त्यांना जशा प्रतिक्रिया देऊन आल्या पाऊली परतावून लावतोस, तसे काही माझ्याशी करण्याचा तू चुकूनही प्रयत्न करू नकोस.
कारण तू जर श्रीहरि विष्णु असशील तर मी देखील तुझाच दास आहे. तुझाच सेवक आहे. आणि आम्ही विष्णुदास तुला आता चांगलेच ओळखू लागले आहेत. तुला आता अंतर्बाह्य जाणून आहोत.
आणि हेच नव्हे तर येथील सर्वजण देखील मला आता तुझ्याच नावाने ओळखतात. तुझ्याच नावाशी माझे नाव जोडले गेले असून विष्णुदास म्हणूनच माझी आता सर्वत्र ओळख निर्माण झाली आहे. मला आता याच नावाने सर्वजण ओळखू लागले आहेत.
एवढेच नव्हे तर तू खेळत असलेले खेळ देखील आमच्या नित्... Read More
← मागील अभंग (271)
पुढील अभंग (273) →
Follow (0)
Subscribe (0)
Views (0)
कृपया करून आपल्या प्रतिक्रिया नोंदवा. त्या आमच्यासाठी बहुमूल्य आहेत.
Comments

No comments yet. Be the first to comment!